psikologji.net
Korrik 24, 2014, 05:46:20 MD *
Miresevini, Vizitor. Ju lutemi identifikohuni ose regjistrohuni.

Identifikohuni me emrin, fjalekalimin dhe kohen e identifikimit
Njoftime: Lexoni materiale të ndryshme në: Psikologji - Gjithçka nga www.Psikologji.net <> Për të pasur të drejta dhe akses të plotë në të gjithë forumin, ju duhet të regjistroheni së pari. Për t'u regjistruar klikoni këtu: Regjistrohuni. Për çdo problem mund të na kontaktoni në: eldi@psikologji.net
 
  Kreu Forum Ndihme Kerko Kalendari Shop Identifkohuni Regjistrohuni  
Faqe: [1]   Shko Poshte
  Printo  
Autor Teme: Semundja e Alzheimerit  (Lexuar 4975 here)
0 Anetare dhe 1 Vizitor po shikojne kete teme.
J@mes
The World Is Yours
Administrator
Qytetar/e Nderi
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Mashkull
Postime: 2803
7493.00 Kredite

View Inventory
Send Money to J@mes


Shiko Profilin WWW
« : Korrik 04, 2009, 04:47:56 PD »

Semundja e Alzheimerit

Mosha dhe popullsia qe preket

Semundja e Alzheimerit lind pash moshes 65 vjecare me se shumti. Perqindja e popullsise qe preket ne kete moshe eshte rreth 10 %. Pas kesaj moshe perqindja e popullsise qe preket rritet 2% cdo vit, per te arritur rreth 50% ne moshen 85 vjecare. Keto jane te dhena amerikane te nje libri. Sigurisht qe te dhenat ndryshojne shume nga matja ne matje, por keto jane nje baze e mire. Shume autore nuk jane dakort per kete perqindje te larte te epidemise, ata japin ne pergjithesi te dhena te tjera.

Semundja ka raste qe lind edhe para moshes 65 vjecare, por keto raste jane te rralla dhe karakterizohen nga histori te vecanta. Psh. pacienti mund te jete me Sindromen Down. Probabiliteti i ketyre pacienteve, me Down, per tu semure edhe me alzheimer pas moshes 40 vjecare rritet shume. Ne pergjithesi personat me Down nuk arrijne kollaj ne moshen 40-50 vjecare, por kur kjo ndodh atehere rritet ne menyre eksponencial probabiliteti per tu semure dhe me Alzheimer. Gjithashtu dihet tashme se nje pjese e mire e pacienteve me Alzhiemer kane nje kompenent gjenetik. Kjo duket ne historine e tyre familjare. Ata qe kane ne familje nje te semure me Alzheimer kane probabilitet pak me te madh qe te mbartin semundjen ne gjenet e tyre per ta shfaqur ne moshat e vona. Keta persona zakonisht i kap semundja me heret se 65 vjec, dhe semundja me ta eshte me agresive.

Sindroma e Alzheimerit nuk varet nga vendi ku personi jeton. Perqindjet e popullsise qe kap jane te njejta pothuajse ne gjithe boten. Prandaj ne Shqiperi keta paciente jane ne proprocion me popullsine tone, po aq sac jane ne Itali, Usa etj.

Simptomat

Simptoma me e njohur e kesaj semundjeje eshte harresa, por simptomat jane te shumta. Zakonisht semundja fillon me harresa gjithmone e me te medha, te cilat ne fillim kane karakter minimal dhe me kalimin e kohes behen gjithmone e me shqetesuese. Duhet patur kujdes te mos ngaterrohen harresat normale qe nga harresat qe perbejne semundje. Psh. eshte harrese normale te mos mbash mend ku ke parkuar makinen ne parkingun e supermerkates, por eshte nje harrese patologjike te kthehesh ne shtepi pa makine sepse ke harruar qe kishe shkuar me makine.

Te semuret me Alzheimer kane nje karakteristike qe e ben me te veshtire diagnostikimin e tyre. Ne pergjithesi nuk e pranojne kurre se jane semure. Prandaj paciente te tille zakonisht vijne te shoqeruar nga ndonje familjar. Bejne batuta per te zhvleresuar pse jane ne spital dhe i duket e cuditshme sesi psh gruaja, eshte fiksuar qe ai ka probleme. Pra ndihen teresisht ne rregull ne vetvete. Vetem testet e ndryshme (te cilat ne Shqiperi me siguri jane ne lindje e siper) mund te nxjerrin ne pah deficitin e madh.

Simptoma e dyte interesante e Alzheimerit eshte Anomia, pra mos gjetja e emrave dhe fjaleve gjate diskutimeve. Kjo simptome, ne fakt, perben simptomen e dyte kryesore me te cilen Alzheimeri mund te linde. Ne ato pak raste qe semundja nuk fillon me harresa, ajo me se shumti fillon me probleme gjuhesore. Semundja ben qe me kalimin e kohes pacienti te evitoje gjithmone e me shume fjalet qe nuk i gjen dot dhe te perdore sinonime dhe pershkrime te gjata per gjera qe kane fjalen e vet.

Simptoma e trete eshte çorientimi kohor dhe hapesinor. Ndodh qe kur pyet paciente si keta ne cfare muaji jemi mund tja fuse kot fare. E gjithe kjo, me normalitetin qe karakterizon gjithe eksperiencen e pacienteve te ketij lloji.

Simptoma te tjera (qe nuk po spjegoj gjate) jane:
Humbja e kapacitetit te gjykimit llogjik
Ndryshime te cuditshme te humorit
Ndryshim i personalitetit (kete e ve re mire kush ka shume vite qe jeton me personin)
Humbje e deshires dhe inisiatives per te bere shume gjera. Nuk duhet ngaterruar me renien e aktivitetit te moshes se plakur. Eshte krejt anormale qe nje i moshuar te humbase interesin per cdo gje.

Te gjitha keto simptoma lindin ne periudha te ndryshme kohore dhe nuk kane nje konfiguacion te caktuar kohor. Ajo qe eshte me e vazhdueshme ne te gjithe rastet e semundjes eshte fillimi me harresa, me probleme gjuhesore ose me probleme te detyrave te thjeshta motore (zberthim i kemishes etj).

Pse lind
Sot akoma nuk dihet pse vjen kjo semundje jane hedhur hipoteza te ndryshme:

Gjenetike: Ne disa raste Alzheimeri pacientet kane rezultuar me nje mutacion ne kromozomin 21. Ky kromozom eshte dhe ai qe shkakton semundjen Down e cila vazhdon me Alzheimer pas moshes 40 sic e thashe me pare. (Pacientet Down kane 3 kromozoma 21 ne vend te kene dy, kjo u shkakton semundjen). Ne kromozomin 21 gjendet kodi i nje proteine qe eshte para ardhese e proteines amiloide (shiko neuro anatomine me poshte).
Gjithashtu ekziston nje variant i kromozomit te 19 e cila permban nje pjese te quajtur ApoE-e4. Ky variant i kromozomit gjendet ne 15% te popullsise normale por ne 50% te pacienteve Alzheimer. Ky variant konsiderohet si faktor gjenetik rreziku per ata qe e kane.

Virale: Ekzistojne disa autore qe mbrojne kete ide. Ata mendojne se virusi hyn nga hundet er te aluar ne receptoret e eres e me pas ne bulbet e eres (brenda trurit) e me pas ne pjesen me te madhe te trurit. Kjo ipoteze mbeshtetet ne goditjen e disa pjeseve te caktuara te trurit ku shenjat e Alzhiemerit rezultojne te theksuara gjate autopsise neuro anatomike. Me se shumti keto struktura perkojne me qarkun e Papezit qe Ana spjegoi (me i rendesishmi mes tyre eshte Ipocampus).

Hipoteza e e aluminit: Ne trurin e pacienteve jane gjetur nvele te larta alumini. Gjithashtu disa kripera alumini te vendosura ne koren e trurit te disa kafsheve kane krijuar matasa neurofibrillare (nuk e di si i thone shqip mjeket tane, shiko neuroanataomine me poshte). Megjithate nuk ka prova te mjaftueshme qe kjo semundje te jete krijuar nga intoksim me alumin.

Sistemi imunitar: Kjo ipeteze thote se sistemi imunitar ne nje periudhe te caktuar te jetes fillon te prodhoje antikorpe qe shhktarrojne neuronet qe perdorin si neurotrasmetitor acetilcolinen.

Barriera emato encefalike: Zakonisht truri eshte komplet i izoluar nga substancat qe kalojne ne gjak. Cdo ene gjaku qe shkon ne tru vishet me degezimet e qelizave gliale te cilat lejojne kalimin e substancave te caktuara, dhe nuk lene te kalojne pjesa me e madhe e substancave dhe agjenteve patogjene. Kjo ipoteze hedh idene e nje kolapsi te barrieres e cila fillon te mos punoje si me pare, duke lene te kalojne agjente patogjene toksike qe vdesin neuronet.


Nuk perjashtohet kombinimi i disa prej ketyre hipotezave ne zhvillmin e semundjes.

Diagnoza

Deri me sot nuk ekziston nje diagnoze e sigurte. Pothuajse te gjithe doktoret ne vendet perendimore nuk diagnozstikojne asnje pacient si Alzheimer por si probabel Alzheimer. E vetmja siguri se semundja eshte pikerisht ajo merret pas vdekjes, me nje autopsi te trurit.
Megjithate eshte shume e rendesishme qe kjo semundje te diagnostikohet (edhe pse te gjtihe shkruajne PROBABILITET). Zakonisht, ne vendet perendimore, kur nje person arrin tek zyra e doktorit dhe eshte i semure me Alzheimer (ta zeme se ne e dime qe ka Alzherime), do te thote se semundja ka nje deri ne tre vjet qe ka filluar. Kjo sepse ecuria e kesaj semundjeje eshte e avashte (personi vdes pas 5-10 vjetesh nga diagnostikimi). Gjithashtu simptomat nuk jane akute, por zhvillohen avash avash me kalimin e kohes. Kjo ben qe familjaret ms ta vene re semundjen dhe te justifikojne cdo gje me moshen e thyer. Ne Shqiperi imagjinoj se kur personat arrijne ne dyert e spitalit, semundja do jete shume me e avancuar.

Per nje diagnostikim te mire duhet pare historia e familjes, nese ka raste te tjera. Gjithashtu duhet pare me kujdes si eshte zhvilluar semundja qe ne lindjen e saj. Per fat te keq keto kerkojne nje interviste te mire me pacientin dhe me personazhet e familjes, per te kuptuar tamam si ka filluar cdo gje.

Se dyti duhen bere teste te caktuara. Ne fillim teste te pegjithshme (si MiniMental State Examination) dhe me pas teste specifike. Zakonisht demenca duket qe ne MiniMental (me pas do spjegoj pse quhet demence).

Nuk po zgjatem shume me sjelljen qe duhet te ndjeke doktori sepse nuk jemi ne kurs mjekesie.

Nja faktor tjeter i rendesishem jane BioImazhet. Ne Shqiperi keto kane hyre vetem vitet e fundit. Zakonisht truri i ketyre pacienteve mund te jete pak i atrofizuar dhe kjo duket me rezonance manjetike. Kjo metode e tregon trurin shume qarte. Deri me sot ekziston vetem nje aparat qe mund ta beje kete ne Shqiperi, dhe ky aparat u mor rreth vitit 1998 nga qeveria e Metes. Per te blere kete aparat qeveria jone la pergjysem disa investime te tjera ne fushen e mjeksesise. Aktualisht nuk di nese aparati eshte i prishur (sic ndodh zakonisht ne Shqiperi). Nje metode tjeter me te cilen shikohet truri eshte i famshmi TAC (Tomografi Aksiale e Kompjuterizuar). Ne Shqiperi ka hyre qe ne fillim te viteve 90 dhe ka patur rreth 2-3 gjithsej, nder keta njeri privat qe paguante mjeket e spitalit qe te prishinin aparatin e tyre dhe njerezit te shkonin me leke tek privati. Duhet thene se kjo metode e nxjerr trurin shume me keq, ka pak precizion dhe nuk dallohen mire shtresa e bardhe nga kroja gri.

Si quhet tamam semundja

Semundja quhet Dementia of Alheimer Type. Pra eshte nje lloj demence. Po cfare jane demencat? Demencat jane renie e pergjithshme e kapacitetit dhe punes se trurit te njeriut. Zakonisht personat dementë kane probleme te pergjithshme ne testet e ndryshme. Kane probleme ne jeten e perditshme dhe ne Shqiperi do therriteshin budallenj, ose idiote.
Kam theksuar fjalen renie sepse nje gjendje e keqe psiko-conjitive e njeriut nuk eshte aspak sinonim i demences. Perkundrazi, mjeket bejne nje sforco te madhe per te kuptuar kur kane te bejne me demence dhe kur kane te bejne me strukture normale te atij njeriu. Pra, kur pacienti vjen tek doktori per ere te pare, fakti se ka shume probleme dhe ka nje nivel shume te ulet ne testet e inteligjences, nuk do te thote se ka pesuar nje demence. Kjo mund te sigurohet vetem nese ne dime si ishte personi me pare. Por kjo praktikisht eshte e pamundur, prandaj mjeket bazohen ne strategjira indirekte per te kuptuar si ka qene personi me pare. Psh shikohet shkolla qe ka bere, notat qe ka patur, suksesi qe ka patur ne jete, historia e zhvillimit te semundjes qe tregojne familjaret etj etj.

Une personalisht di nje rast qe nuk do dukej kurre demnce ne pamje te pare por eshte e tille. Behet fjale per nje grua e cila kish bere njhere nje test inteligjence dhe kish marre 160 (100 eshte mesatarja). Sic e shikoni ishte shume "inteligjente". Shume vite me vone dikush ne familje kish dyshim per ndonje semundje dhe e dergon serisht tek doktori. Kesaj rradhe ne testin e inteligjences mori 92. Ky konfiguracion nje doktori do i dukej ne norme, por fakti se kish rene nga 160 ne 92 nxorri qarte se kishim te benim me nje demence. Testi i pare i inteligjences ishte vetem nje rastesi, dhe vetem prej atij u kuptua se personi po shkonte per poshte...

Tani qe spjegova demencen po them dhe disa gjera te rendesishme per nje diagnoze te sakte. Se pari duhet percaktuar qe demenca nuk ka burim tjeter nga ato qe njihen ne fushen mjekesore (multi-infarctual ose nga AIDS). Se dyti duhen perjashtuar mundesite e disa gjendjeve dhe semundjeve te tjera psiko-mjekesore:
Alkolizmi (krijon sindromen e Korsakoff qe ngjan goxha me harresat e Alzheimerit), depresion, probleme kardiovaskolare dhe tiriodale, mungese ushqimi, reaksion ndaj ndonje ilaci, tumore, traume kranike,

Prognoza

Pazienti keqesohet gjithnje e me shume. Semundja ndahet virtualisht ne tre faza qe nuk po spjegoj per aresye kohore. Sidoqofte te gjitha simptomat shkojne drejt keqesimit dhe lindin te reja me kalimin e kohes. Pra memoria behet gjithmone e me problametike, problemet gjuhesore po ashtu. Ka momente konfuzionale tranzitore. Gjerat e reja mbahen mend me shume veshtiresi. Mund te kete konfiguracione Acalculie (nuk di te beje llogarite), Agrafie (nuk arrin te shkruaje normal), Alessie (mezi lexon). Pacienti ka veshtiresi motore (Apraxia) sidomos ne veshjen e rrobave te trupit. Me kalimin e kohes pacienti humb interesin ne gjerat qe e rrethojne dhe behet teresisht konfuz. Mund te kete dhe aluçinacione, probleme me urinimin dhe jashteqitjen (inkontinence).
Ne fund fare pacienti humb edhe kontrollin e trupit te vet thuajse ne cdo aspekt. Ky konfiguracion i semundjes shton probabilitetin qe pacientin ta kapin dhe semundje te tjera.
Vdekja zakonisht vjen per probleme frymemarrje, por si dihet.

Pse ka kaq rendesi kjo semundje

Kjo semundje ka dale ne qender te vemendjes dekadat e fundit. Ma kalimin e kohes jeta mesatare e njeriut eshte shtuar dhe kjo ka bere qe kjo semundje te dale teresisht ne pah. Me pare, kur jeta mesatare ishte 50 vjec nuk kish si te binte shume ne sy nje sindrome e tille. Problemi i kesa semundje eshte se ve nje pikepyetje te madhe ne te ardhmen tone. Ne nje fare menyre mjekesia tashme ka bere te mundur te rrojme shume me gjate se me pare, por kjo jetegjatesi rrezikohet te kete nje cilesi te keqe nese semundje si kjo do ekzistojne. Sic e thashe me pare perqindja e 85-vjecareve me kete semundje mund te jete edhe 50%, pra gjysma. Kjo perben nje nivel epidemiologjik shume te larte. Sistemet shendetesore te vendeve perendimore kane humbje shume te medha prej kesa semundjeje. Ne amerike llogariten me miliarda dollare cdo vit. Per keto aresye edhe kerkuesit e shume vendeve te botes jane munduar te zgjidhin kete nyje misteri. Nuk eshte aspak cudi qe nje gjysh apo gjyshe i joni te kete patur kete semundje, e cila nuk njihej shume nga mjeket tane. Une vete vleresoj nje mundesi te tille per nje gjyshe qe me ka vdekur, edhe pse isha ende i vogel per te kujtuar gjithe simptomat e saj dhe nuk me bindin disa gjera te vogla.

Kjo semundje ka nje trajtim te caktuar, i cili behet ne vendet perendimore. Me trajtim nenkuptoj menyre jetese, dhe jo mjekim. Me se shumti menyra e jeteses per keta njerez perbehet nga nje sere rregullash shume te thjeshta qe bashke-jetuesit e pacientit duhet te ndjekin. Keto fillojne qe nga thjeshtesia me te cilat i duhen prezantuar gjerat, e deri tek e shkruajtura BANJO tek dera e banjos. Pra me pak sforco mund te organizohet nje ambjent i favorshem per nje jetese me te kollajte edhe per te moshuarit qe kapen nga kjo semundje. Ne Shqiperi nuk ka qendra kurimi, prandaj te moshuarit e semure duhen mbajtur ne shtepi. Prandaj me pak njohuri nga brezi jone, me ndihmen e nje mjeku dhe me deshiren e mire mund te krijohen kushte te denja per klinikat e perendimit edhe ne shtepi.

Kush ka me shume nevoje per informacion te shkruaje me poshte. Mund te gjeni shume informacion dhe ne internet.

P.s. Nga ana neuroanatomike ka dy te dhena istologjike qe nuk di si ti perkthej ne shqip. Le te themi permbledhje amiloide dhe krijesa neurofibrillare. Nuk po i spjegoj keto per tani. Mjafton te dihet qe ekzistojne shume me teper sesa ne trurin e njerezve normale.

P.s.2 Vura re se kam bere shume gabime drejtshkrimore. Kush ka durim ti rregulloje eshte i mirepritur. Une jam vone dhe me duhet te shkoj te fle.

Pershendetje.

forumihorizont
Identifikuar


Gresa Pirana
Global Moderator
Qytetar/e Nderi
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 2982
8978.00 Kredite

View Inventory
Send Money to Gresa Pirana


Shiko Profilin
« Pergjigje #1 : Korrik 04, 2009, 03:28:08 MD »

[quotë author=J@mës link=topic=1207.msg3578#msg3578 datë=1246697276]
Sëmundja ë Alzheimerit

Mosha dhë popullsia që i  perket

Sëmundja ë Alzheimërit lindë pas moshës 65 vjëcarë më së shumti. Përqindja ë popullsisë që i perket kësaj semundje mosha është rrëth 10 %. Pas kësaj moshe përqindja ë popullsisë që i takon rritët 2% ,cdo vit, për të arritur rreth 50% në moshën 85 vjëcarë. Këto janë disa të dhëna amerikane të një libri. Sigurisht që të dhënat ndryshojnë shumë nga matja në matje, por këto janë një bazë ë mirë. Shumë autorë nuk janë dakort për këtë përqindjë të lartë të epidëmisë, ata japin në përgjithësi të dhëna të tjëra.

Sëmundja ka rastë që lindë  ëdhë para moshës 65 vjëcarë, por këto raste janë të rralla dhë karakterizohen nga histori të vëcanta. Psh: Pacienti mund të jëtë më Sindromën Down. Probabilitëti i ketyrë pacientëvë, më Down, për tu semurë eshtë më alzheimër pas moshës 40 vjëcarë rritët shumë. Në përgjithësi përsonat më Down nuk arrijnë lehtë në moshën 40-50 vjëcarë, por kur kjo ndodh atëhërë kur rritët në mënyrë eksponëncial probabiliteti për t'u sëmurë dhë më Alzheimër. Gjithashtu dihet tashmë se një pjësë ë konsideruëshme ë paciëntevë më Alzhiemër kanë një komponente gjenëtik. Kjo duket në historinë ë tyre familjare. Ata që kanë në familje një të sëmurë më Alzheimër kanë probabilitet pak më të madh që të mbartin sëmundjën në gjenët ë tyre për ta shfaqur në moshat ë vona. Këta përsona zakonisht i prek sëmundja më hërët së 65 vjëc, dhë sëmundja më ta është më agresivë,(reagim më i  madh).

Sindroma ë Alzheimërit nuk varët nga vëndi ku personi jeton. Përqindjet e popullsisë  që i prek kjo sëmundje janë të njëjta pothuajsë në gjithë botën. Prandaj në Shqipëri këta paciëntë janë në proprocion më popullsinë tonë, po aq saq janë në Itali, Usa etj.

Simptomat

Simptoma më ë njohur ë kësaj semundjëjë është harresa, por simptomat janë të shumta. Zakonisht semundja fillon më harresa gjithmonë e më të mëdha, të cilat në fillim kanë karaktër minimal dhe më kalimin ë kohës bëhën gjithmonë ë më shqetësuësë. Duhet patur kujdes të mos ngatërrohën haresat normalë që nga haresat që përbëjnë këtë semundje.
Psh. Është harrësë normalë të mos mbash mënd ku kë parkuar makinën në parkingun ë supërmarkëtit ,por është një harrësë patologjikë të kthehësh në shtëpi pa makinë sepse ke harruar që kishe shkuar atje më makinë.

Të sëmurët më Alzheimër kanë një karaktëristikë që e bën më të vështirë diagnostikimin ë tyrë. Në përgjithësi nuk e pranojnë kurrë së janë  të sëmurë. Prandaj paciëntë të tillë zakonisht vijnë të shoqëruar nga ndonjë familjar. Bëjnë batuta për të zhvlërësuar psë janë në spital dhë i dukët ë cuditshmë se si Psh: Gruaja, është fiksuar që ai ka problem. Pra ndihen tërësisht në rregull në vetvete. Vëtëm testet ë ndryshme (të cilat në Shqipëri më siguri janë në lindje ë sipër) mund të nxjërrin në pah deficitin ë madh.

Simptoma ë dytë interesante ë Alzheimërit është Anomia, pra mos gjëtja ë emrave dhë fjalëvë gjatë diskutimëve. Kjo simptomë, në fakt, përbën simptomën ë dytë kryësorë më të cilën Alzhëimëri mund të lindë. Në ato pak raste që sëmundja nuk fillon më harresa, ajo më së shumti fillon më probleme gjuhësore paraqët simptomën ë dytë. Sëmundja bën që më kalimin ë kohës paciënti të evitojë gjithmonë e më shumë fjalët që nuk i gjën dot dhë të përdorë sinonime dhë përshkrime të gjata për gjëra që kanë fjalën e vet.

Simptoma e tretë është çorientimi kohor dhë hapësinor. Ndodh që kur pyet pacientë si këta në cfarë muaji jemi mund t'ia fusë kot farë. Ë gjithë kjo ndodh më normalitëtin që karaktërizon gjithë ekspëriëncën ë pacientëvë të këtijë lloji.

Simptoma të tjëra (që nuk po e shpjëgoj gjatë) janë:
Humbja ë kapacitëtit të gjykimit llogjik
Ndryshime të cuditshmë të humorit
Ndryshim i përsonalitëtit (këtë ë vë rë mirë kush ka shumë vite që jeton me përsonin)
Humbjë ë dëshirës dhë iniciativës për të bërë shumë gjëra. Nuk duhët ngatërruar më rëniën ë aktivitëtit të moshës së plakur. Është krejt anormalë që një i moshuar të humbasë interesin për cdo gjë.

Të gjitha këto simptoma lindin në përiudha të ndryshmë kohorë dhë nuk kanë një konfiguacion të caktuar kohor. Ajo që është më ë vazhdueshmë në të gjithë rastët ë sëmundjës është fillimi më harrësa, me probleme gjuhësorë ose me problemë të dëtyrave të thjeshta motore (zbërthimi i këmishës etj).

Psë lindë sëmundja ?

Sot akoma nuk dihet pse vjen kjo sëmundjë  por janë hedhur hipoteza të ndryshme:
Ndër to janë:
Gjenëtikë: -Në disa rastë Alzheimëri vjen tek  paciëntët që kanë rëzultuar më një mutacion(crrëgullim jo gjënëtik) në kromozomin 21. Ky kromozom është dhë ai që shkakton semundjën Down e cila vazhdon më Alzheimër pas moshës 40 sic ë thashë më parë. (Paciëntët më Down kanë 3 kromozoma 21 në vënd të kënë dy, kjo u shkakton semundjën). Në kromozomin 21 gjëndët kodi i një proteinë që është paraardhësë ë proteinës amiloidë (shiko neuro anatominë më poshtë).
Gjithashtu ekziston një variant i kromozomit të 19 ë cila përmban një pjësë të quajtur ApoË-ë4. Ky variant i kromozomit gjëndët në 15% të popullsisë normalë por në 50% të paciëntëvë Alzheimër. Ky variant konsiderohët si faktorë  gjënetik vlenë rreziku për ata që ë kanë.

Viralë: Ekzistojnë disa autorë që mbrojnë këtë ide. Ata mëndojnë së virusi hyn nga hundët për të kaluar në recëptorët e erës e më pas në bulbët e erës (brënda trurit) ë më pas në pjësën më të madhë të trurit. Kjo hipotzë mbështëtët në goditjën ë disa pjësevë të caktuara të trurit ku shënjat ë Alzhiemërit rezultojnë të theksuara gjatë autopsisë neuro anatomike. Më së shumti këto struktura përkojnë më qarkun ë Papëzit që Ana shpjëgoi (më i rëndësishmi mes tyrë është Ipocampus).

Hipotëza e aluminit: Në trurin e paciëntevë janë gjëtur nivële të larta alumini. Gjithashtu disa kripëra alumini të vendosura në korën ë trurit të disa kafshëvë kanë krijuar matasa neurofibrillarë (nuk e di si i thonë shqip mjëkët tanë, shiko neuroanataominë më poshtë). Mëgjithatë nuk ka prova të mjaftuëshmë që kjo sëmundjë të jetë krijuar nga intoksim me alumin.

Sistemi imunitar: Kjo hipotezë thotë së sistëmi imunitar në një përiudhë të caktuar të jetes
 fillon të prodhojë antikorpë që shktarrojnë neuronët që përdorin si neurotrasmëtitor acetilcolinën.

Barriëra emato encëfalikë: Zakonisht truri është komplet i izoluar nga substancat që kalojnë në gjakë. Cdo ënë gjaku që shkon në tru vishët më dëgëzimët ë qëlizavë glialë të cilat lëjojnë kalimin ë substancavë të caktuara, dhe nuk lënë të kalojnë pjësa më ë madhë ë substancavë dhë agjëntëvë patogjënë. Kjo hipotezë hedh idenë e një kolapsi të barriërës ë cila fillon të mos punojë si më parë, dukë lënë të kalojnë agjentë patogjenë toksikë që vdesin neuronët.


Nuk përjashtohet kombinimi i disa prëj këtyrë hipotezavë në zhvillmin  semundjes.

Diagnoza

Deri më sot nuk ekziston një diagnozë ë sigurtë. Pothuajsë të gjithë doktorët në vëndët përëndimorë nuk diagnozstfiikojnë asnjë pacient si Alzhëimër por si probabël Alzheimër. E vëtmja siguri se sëmundja është pikërisht ajo merret pas vdëkjës, më një autopsi të trurit.
Megjithatë është shumë ë rëndësishmë që kjo sëmundjë të diagnostifikohët (edhe psë të gjtihë shkruajnë <PROBABILITET>. Zakonisht, në vendët perëndimorë, kur një përson arrrin tëk zyra ë doktorit dhë është i sëmurë më Alzheimër (ta zëmë së në ë dimë që ka Alzheimër), do të thotë së sëmundja ka një dëri në tre vjët që ka filluar. Kjo është, sëpsë ëcuria ë kësaj sëmundjëjë është ë ngadalësuar (Përsoni vdës pas 5-10 vjëtësh nga diagnostifikimi). Gjithashtu simptomat nuk janë akutë, por zhvillohën avash- avash më kalimin ë kohës. Kjo bën që familjarët mos ta kënë vënë rë sëmundjën dhë të justifikojnë cdo gjë më moshën ë thyer. Në Shqipëri imagjinoj se kur përsonat arrijnë në dyert ë spitalit, sëmundja do jëtë shumë më ë avancuar.

Për një diagnostikim të mirë duhët më parë historia ë familjës, nëse ka raste të tjëra. Gjithashtu duhet parë më kujdes si është zhvilluar sëmundja që në lindjen e saj. Për fat të këq këto kërkojnë një intërviste të mirë më pacientin dhë më personazhët ë familjës, për të kuptuar tamam si ka filluar cdo gjë.

Së dyti duhen bërë teste të caktuara. Në fillim teste të pëgjithshmë (si MiniMental State Examination) dhe më pas teste specifikë. Zakonisht dëmenca dukët që në MiniMental (më pas do shpjegoj pse quhet dëmencë).

Nuk po zgjatëm shumë më sjelljën që duhët të ndjekë doktori sepse nuk jemi në kursë mjëkësie.
Nja faktor tjëtër i rëndësishëm janë Bioomazhët. Në Shqipëri këto kanë hyrë vëtëm vitët ë fundit. Zakonisht truri i këtyrë paciëntëvë mund të jëtë pak i atrofizuar dhe kjo duket më rezonancë magnëtikë. Kjo metodë tregon trurin shumë qartë. Deri më sot ekziston vëtëm një aparat që mund ta bëjë këtë në Shqipëri, dhe ky aparat u muarr rreth vitit 1998 nga qeveria ë Metës. Për të blerë këtë aparat qëveria jonë la përgjysëm disa investimë të tjëra në fushën ë mjeksësisë. Aktualisht nuk di nësë aparati është i prishur (sic ndodh zakonisht në Shqipëri). Një metodë tjeter më të cilën shikohët truri është i famshmi TAC (Tomografi Aksialë ë Kompjuterizuar). Në Shqipëri ka hyrë që në fillim të vitëvë '90 dhë ka patur rrëth 2-3 gjithësëj, ndër këta njëri privat që paguantë mjekët të spitalit që të prishinin aparatin e tyre dhë njërëzit të shkonin me lekë tek privati. Duhët thënë së kjo mëtodë ë nxjërr trurin shumë më keq, ka pak precizion dhe nuk dallohën mirë shtresa ë bardhë nga kroja gri.

Si quhet ekzaktësisht kjo sëmundjë?

Semundja quhet Demëntia of Alheimër Type. Pra është një lloj dëmencë(retardim). Po cfarë janë demëncat? Demëncat janë renië e përgjithshmë e kapacitëtit dhë punës së trurit të njëriut. Zakonisht përsonat demëntë( të retarduar) kanë problëmë të përgjithshmë në tëstët ë ndryshmë. Kanë probleme në jetën ë përditshmë dhë në Shqipëri do thirëshin budallënj, osë idiotë.
Kam thëksuar fjalën rënië, sepse një gjëndje te keqe psiko-kognitivë(mendorë) ë njëriut nuk është aspak sinonim i dëmëncës. Përkundrazi, mjekët bëjnë një sforcë të madhë për të kuptuar kur kanë të bëjnë më demëncë dhe kur kanë të bëjnë më strukturë normale të atijë njëriu. Pra, kur paciënti vjën tëk doktori për hërë të parë, fakti së ka shumë probleme dhë ka një nivël shumë të ulët në tëstit të intëligjëncës, nuk do të thotë së ka pësuar një dëmëncë. Kjo mund të sigurohët vëtëm nësë në dimë së si ishtë përsoni më parë. Por kjo praktikisht është ë pamundur, prandaj mjëkët bazohën në stratëgjira indirektë( të tërthorëta) për të kuptuar si ka qënë përsoni më parë. Psh: Shikohët shkolla që ka bërë, notat që ka patur, suksësi që ka patur në jëtë, historia ë zhvillimit të sëmundjës që trëgojnë familjarët ëtj ëtj.
Rast i sëmundjës:
Unë përsonalisht di një rast që nuk do dukëj kurrë dëmëncë në pamje të parë por është ë tillë. Bëhët fjalë për një grua ë cila kish bërë njëhërë një tëst intëligjëncë dhë kishtë marrë 160 (100 është mësatarja). Sic ë shikoni ishtë shumë "intëligjëntë". Shumë vitë më vonë dikush në familjë ë kishtë dyshim për ndonjë sëmundjë dhë ë dërgon sërish tëk doktori. Kësaj rradhë në tëstin ë intëligjëncës mori 92. Ky konfiguracion një doktori do i dukëj në normë, por fakti së kishtë rënë nga 160 në 92 nxorri qartë së kishim të bënim më një dëmëncë. Tësti i parë i intëligjëncës ishtë vëtëm një rastësi, dhë vëtëm prëj atijë u kuptua së përsoni po shkontë për poshtë.

Tani që shpjëgova dëmëncën po thëm dhë disa gjëra të rëndësishmë për një diagnozë të saktë. Së pari duhët përcaktuar që dëmënca nuk ka burim tjëtër nga ato që njihën në fushën mjëkësorë (multi-infarctual osë nga AIDS). Së dyti duhën përjashtuar mundësitë ë disa gjëndjëvë dhë sëmundjëvë të tjëra psiko-mjëkësorë:
-Alkolizmi (krijon sindromën ë Korsakoff që ngjan goxha më harrësat ë Alzhëimërit), dëprësion, problëmë kardiovaskolarë dhë tiriodalë, mungësë ushqimi, rëaksion ndaj ndonjë ilaci, tumorë, traumë kronikë.

Prognoza

Paciënti këqësohët gjithnjë ë më shumë. Sëmundja ndahët virtualisht në trë faza që nuk po shpjëgoj për arsyë kohorë. Sidoqoftë të gjitha simptomat shkojnë drëjt këqësimit dhë lindin të rëja më kalimin ë kohës. Pra mëmoria bëhët gjithmonë ë më problamëtikë, problëmët gjuhësorë po ashtu. Ka momëntë konfuzionalë tranzitorë. Gjërat ë rëja mbahën mënd më shumë vështirësi. Mund të këtë konfiguracionë Acalculië (nuk di të bëjë llogaritë), Agrafië (nuk arrin të shkruajë normal), Alëssië (mënsi lëxon). Paciënti ka vështirësi motorë (Apraxia) sidomos në vëshjën ë rrobavë të trupit. Më kalimin ë kohës paciënti humbë intërësin në gjërat që ë rrëthojnë dhë bëhët tërësisht konfuz. Mund të këtë dhë haluçinacionë, problëmë më urinimin dhë jashtëqitjën (inkontinëncë).
Në fund farë paciënti humbë ëdhë kontrollin ë trupit të vëtë thuajsë në cdo aspëkt. Ky konfiguracion i sëmundjës shton probabilitëtin që paciëntin ta kapin dhë sëmundjë të tjëra.
Vdëkja zakonisht vjën për problëmë frymëmarrjë, por si dihët.

Pse ka kaq rëndësi kjo sëmundje:

Kjo sëmundjë ka dalë në qëndër të vëmëndjës në dëkadat ë fundit. Ma kalimin ë kohës jëta mësatarë ë njëriut është shtuar dhë kjo ka bërë që kjo sëmundjë të dalë tërësisht në pah. Më parë, kur jëta mësatarë ishtë 50 vjëc nuk kishtë si të bintë shumë në sy një sindromë ë tillë. Problëmi i kësa sëmundjë është së vë një pikëpyëtjë të madhë në të ardhmën tonë. Në një farë mënyrë mjëkësia tashmë ka bërë të mundur të rrojmë shumë më gjatë së më parë, por kjo jëtëgjatësi rrëzikohët të këtë një cilësi të këqë nësë sëmundjë si kjo do ëkzistojnë. Sic ë thashë më parë përqindja ë 85-vjëcarëvë më këtë sëmundjë mund të jëtë ëdhë 50%, pra gjysma. Kjo përbën një nivël ëpidëmiologjik shumë të lartë. Sistëmët shëndëtësorë të vëndëvë përëndimorë kanë humbjë shumë të mëdha prëj kësaj sëmundjëjë. Në Amërikë llogaritën më miliarda dollarë cdo vit. Për këto arsyë ëdhë kërkuësit ë shumë vëndëvë të botës janë munduar të zgjidhin këtë nyjë mistëri. Nuk është aspak cudi që një gjysh apo gjyshë i yni të këtë patur këtë sëmundjë, ë cila nuk njihëj shumë nga mjëkët tanë. Unë vëtë ë vlërësoj një mundësi të tillë për një gjyshë që më ka vdëkur, ëdhë psë isha ëndë i vogël për të kujtuar gjithë simptomat ë saj dhë nuk më bindin disa gjëra të vogla.

Kjo sëmundjë ka një trajtim të caktuar, i cili bëhët në vëndët përëndimorë. Më trajtim nënkuptoj mënyrë jëtësë, dhë jo mjëkim. Më së shumti mënyra ë jëtësës për këta njërëz përbëhët nga një sërë rrëgullash shumë të thjështa që bashkë-jëtuësit ë paciëntit duhët t'i ndjëkin. Këto fillojnë që nga thjështësia më të cilat i duhën prëzantuar gjërat, ë dëri tëk ë shkruajtura BANJO tëk Dëra ë banjos. Pra më pak sforcimë mund të organizohët një ambiënt i favorshëm për një jëtësë më të lëhtë ëdhë për të moshuarit që prëkën nga kjo sëmundjë. Në Shqipëri nuk ka qëndra kurimi, prandaj të moshuarit ë sëmurë duhën mbajtur në shtëpi. Prandaj më pak njohuri nga brëzi jonë, më ndihmën ë një mjëku dhë më dëshirën ë mirë mund të krijohën kushtë të dënja për klinikat ë përëndimit ëdhë në shtëpi.

Kush ka  nëvojë për më shumë informacion të shkruajë më poshtë. Mund të gjëni shumë informacion dhë në intërnët.

P.s. Nga ana nëuroanatomikë ka dy të dhëna patologjikë që nuk di si ti përkthëj në shqip. Lë të thëmi përmblëdhjë amiloidë dhë krijësa nëurofibrillarë. Nuk po i spjëgoj këto për tani. Mjafton të dihët që ëkzistojnë shumë më tëpër sësa në trurin ë njërëzvë normalë.

P.s. Vura rë së kam bërë shumë gabimë drëjtëshkrimorë. Kush ka durim ti rrëgullojë është i mirëpritur. Unë jam vonë dhë më duhët të shkoj të flë.

Përshëndëtjë.

forumihorizont

[/quotë]





Përshëndëtjë J@mes i rregullova gabimet drejtëshkrimorë pak a shumë.
Do të ishtë shumë mirë po të pasurohej forumi më të dhëna më shumë rrëth kësaj sëmundje.
Falëmindërit që solle informacion për një sëmundje më përmasa të gjëra që duhët t'i njof sëcili nga ne.

Kalofshi mirë

Eriona Nxjerr dhembet
« Ndryshimi I Fundit: Korrik 04, 2009, 03:29:53 MD nga eriona » Identifikuar

Gresa Pirana
Global Moderator
Qytetar/e Nderi
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 2982
8978.00 Kredite

View Inventory
Send Money to Gresa Pirana


Shiko Profilin
« Pergjigje #2 : Korrik 04, 2009, 04:13:09 MD »

Sëmundja e Alzheimerit  ose ndryshe siç njihet më shpesh, humbja e kujtesës, lind pas moshës 65-vjeçare. Përqindja e popullsisë që preket në këtë moshë është rreth 10 %. Pas kësaj moshe përqindja e popullsisë që preket rritet 2% çdo vit, për të arritur rreth 50% në moshën 85-vjeçare. Sipas specialistëve, sëmundja ka raste që lind edhe para moshës 65-vjeçare, por këto raste janë të rralla dhe karakterizohen nga histori të veçanta. Psh, pacienti mund të jetë me sindromën Down. Probabiliteti i këtyre pacientëve me Down, për t’u sëmurë edhe me Alzheimer pas moshës 40-vjeçare rritet shumë. Sindroma e Alzheimerit nuk varet nga vendi ku personi jeton. Përqindjet e popullsisë që kap janë të njëjta pothuajse në gjithë botën. Prandaj në Shqipëri këta pacientë janë në proporcion me popullsinë tonë, po aq sa janë në Itali, USA etj.
Simptomat
Simptoma me e njohur e kësaj sëmundjeje është harresa, por simptomat janë të shumta. Zakonisht sëmundja fillon me harresa gjithmonë e më të mëdha, të cilat në fillim kanë karakter minimal dhe me kalimin e kohës bëhen gjithmonë e me shqetësuese. Duhet patur kujdes të mos ngatërrohen harresat normale me ato harresa që përbëjnë sëmundje. Psh është harresë normale të mos mbash mend ku ke parkuar makinën në parkingun e supermarketit, por është një harresë patologjike të kthehesh në shtëpi pa makinë, sepse ke harruar që kishe shkuar me makinë. Të sëmurët me Alzheimer kanë një karakteristikë që e bën më të vështirë diagnostikimin e tyre. Në përgjithësi nuk e pranojnë kurrë se janë sëmurë. Prandaj pacientë të tillë zakonisht vijnë të shoqëruar nga ndonjë familjar. Bëjnë batuta për të zhvlerësuar pse janë në spital dhe i duket e çuditshme sesi psh gruaja, është fiksuar që ai ka probleme. Pra ndihen tërësisht në rregull në vetvete. Vetëm testet e ndryshme (të cilat në Shqipëri me siguri janë në lindje e sipër) mund të nxjerrin në pah deficitin e madh. Simptoma e dytë interesante e kësaj sëmundje është anomia, pra mos gjetja e emrave dhe fjalëve gjatë diskutimeve. Kjo simptomë, në fakt, përbën simptomën e dytë kryesore me të cilën Alzheimeri mund të lindë. Në ato pak raste që sëmundja nuk fillon me harresa, ajo më së shumti fillon me probleme gjuhësore. Sëmundja bën që me kalimin e kohës pacienti të evitojë gjithmonë e më shumë fjalët që nuk i gjen dot dhe të përdorë sinonime dhe përshkrime të gjata për gjëra që kanë fjalën e vetë. Simptoma e tretë është çorientimi kohor dhe hapësinor. Ndodh që kur pyet pacientë si këta në çfarë muaji jemi, mund t’ia fusë kot fare. Simptoma të tjera janë: Humbja e kapacitetit të gjykimit logjik, ndryshime të çuditshme të humorit, ndryshim i personalitetit (këtë e ve re mirë kush ka shume vite që jeton me personin), humbje e dëshirës dhe iniciativës për të bërë shumë gjëra. Nuk duhet ngatërruar me rënien e aktivitetit të moshës së plakur. Është krejt anormale që një i moshuar të humbasë interesin për çdo gjë.
Të gjitha këto simptoma lindin në periudha të ndryshme kohore dhe nuk kanë një prridhë të caktuar kohore. Ajo që është më e vazhdueshme në të gjithë rastet e sëmundjes, është fillimi me harresa, me probleme gjuhësore ose me probleme të detyrave të thjeshta motore (zbërthim i këmishës etj).

Shenjat e semundjes

1-Memoria humbet çdo ditë e më shumë
2-Personi ka probleme gjuhësore (harron fjalët përkatëse dhe përdor të tjera në vend të falës së duhur)
3-Pjesën më të madhe të kohës është konfuz
4- Gjërat e reja i mban mend më shumë vështirësi
5-Mund të ketë konfiguracione (nuk di të bëjë llogaritë)
6-Nuk arrin të shkruajë normal
7-Mezi lexon
8-Ka vështirësi në veshjen e rrobave të trupit
9- Me kalimin e kohës pacienti humbet interesin në gjërat që e rrethojnë dhe bëhet tërësisht konfuz.
10-Mund të ketë dhe alucinacione, probleme me urinimin dhe jashtëqitjen (inkontinencë).
11-Në fund fare pacienti humbet edhe kontrollin e trupit të vetë thuajse në çdo aspekt.
Shkenca ende s’ka zbuluar pse lind sëmundja

Sot akoma nuk dihet pse vjen kjo sëmundje, por, megjithatë janë hedhur hipoteza të ndryshme. Sipas një varianti thuhet që lindja e sëmundjes është gjenetike. Në disa raste Alzheimeri pacientet kanë rezultuar me një mutacion në kromozomin 21. Ky kromozom është dhe ai që shkakton sëmundjen Down, e cila vazhdon me Alzheimer pas moshës 40 vjeç. Shkencëtarët mendojnë se sëmundja mund të jetë edhe virale. Ata mendojnë se virusi hyn nga hundët për të kaluar në receptorët e erës e më pas në bulbet e erës (brenda trurit) e më pas në pjesën më të madhe të trurit. Kjo hipotezë mbështetet në goditjen e disa pjesëve të caktuara të trurit ku shenjat e Alzhiemerit rezultojnë të theksuara gjatë autopsisë neuro anatomike. Hipoteza e aluminit: Në trurin e pacienteve janë gjetur nivele të larta alumini. Gjithashtu disa kripëra alumini të vendosura në koren e trurit të disa kafshëve kanë krijuar matësa neurofibrillare.

Sistemi imunitar prodhon atitrupa për sëmundje

Sipas specialistëve të kësaj fushe, sistemi imunitar në një periudhë të caktuar të jetës fillon të prodhojë antikorpe që shkatërrojnë neuronet që përdorin si neurotrasmetitor acetilcolinen. Zakonisht truri është komplet i izoluar nga substancat që kalojnë në gjak. Çdo enë gjaku që shkon në tru vishet me degëzimet e qelizave gliale, të cilat lejojnë kalimin e substancave të caktuara, dhe nuk lenë të kalojnë pjesa më e madhe e substancave dhe agjenteve patogjene. Kjo hipotezë hedh idenë e një kolapsi të barrierës, e cila fillon të mos punojë si më parë, duke lënë të kalojnë agjentë patogjene toksike që vdesin neuronet. Deri me sot nuk ekziston një diagnoze e sigurt. Pothuajse të gjithë doktorët në vendet perëndimore nuk diagnostikojnë asnjë pacient që vuan nga humbja e kujtesës. E vetmja siguri se sëmundja është pikërisht ajo, merret pas vdekjes, me një autopsi të trurit.

Simptomat shfaqen një nga një gjatë viteve

Simptomat e sëmundjes nuk janë akute, por zhvillohen avash-avash me kalimin e kohës. Kjo bën që familjaret mos ta vënë re sëmundjen dhe të justifikojnë çdo gjë me moshën e thyer. Në Shqipëri kur personat arrijnë në dyert e spitalit, sëmundja do jetë shumë më e avancuar. Për një diagnostikim të mirë duhet parë historia e familjes, nëse ka raste të tjera. Një faktor tjetër i rëndësishëm janë bioimazhet. Në Shqipëri këto kanë hyrë vetëm vitet e fundit. Zakonisht truri i këtyre pacienteve mund të jetë pak i atrofizuar dhe kjo duket me rezonancë manjetike. Kjo metodë e tregon trurin shumë qartë.

85 % e të moshuarve vuajnë nga skleroza

Rreth 85 për qind e gjashtëdhjetëvjeçarëve në të gjithë botën vuan nga humbja e kujtesës. Kjo përbën një nivel epidemiologjik shumë të lartë. Sistemet shëndetësore të vendeve perëndimore kanë humbje shumë të mëdha prej kësaj sëmundjeje. Ndërkohë që sipas specialistëve rreth moshës 40-vjeçare nisin të shfaqen simptomat e para të humbjes së kujtesës. Simptomat vijnë si rezultat i dëmtimit të qelizave nervore, të cilat ngadalësojnë përcjelljen e sinjalit për në tru dhe anasjelltas. Jo pak, por 11 simptoma janë karakteristika për të gjithë pacientët që vuajnë nga humbja e kujtesës. Kryesisht ato kanë të bëjnë me ngatërrimin e emrave, me vështirësi në lexim, personi bëhet konfuz, si dhe nuk arrin të shkruajë normalisht. Ndërkohë që 2 për qind e popullsisë çdo vit preket nga sëmundja e humbjes së kujtesës. Kohët e fundit kjo sëmundje është bërë tepër shqetësuese dhe kjo lidhet me rritjen e moshës mesatare të popullsisë. Në vendin tonë, pjesa më e madhe e pacientëve janë femra.
« Ndryshimi I Fundit: Korrik 04, 2009, 04:28:48 MD nga eriona » Identifikuar

Gresa Pirana
Global Moderator
Qytetar/e Nderi
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 2982
8978.00 Kredite

View Inventory
Send Money to Gresa Pirana


Shiko Profilin
« Pergjigje #3 : Korrik 04, 2009, 04:17:15 MD »


Në studimin e botuar këto ditë në revistën e shoqatës amerikane të mjekësisë, jepen të dhënat më të qarta të një lidhjeje midis kësaj vitamine dhe Alzheimerit. Studimi u krye për të parë në se marrja e ushqimeve antioksidues mund të pakësojë rrezikun e prekjes nga sëmundja. Shkencëtarët vëzhguan 815 persona mbi 65 vjeç, që nuk kishin ndonjë shenjë të sëmundjes. Gjatë studimit, pjesëmarrësve iu bënë pyetje rreth llojit të ushqimeve që merrnin. Pas afro 4 vjetësh pjesëmarrësit në studim iu nënshtruan një ekzaminimi mjekësor dhe 131 prej tyre u diagnostikuan me sëmundjen e Alzheimerit. Shumica e tyre i përkisnin grupit që nuk përdornin rregullisht perime në dietën e tyre ushqimore. Ndër ushqime të pasura me vitaminë E janë drithërat, nënprodhimet e tyre, perimet, arrat, bajamet, farërat e ndryshme dhe vaji i ullirit
« Ndryshimi I Fundit: Korrik 04, 2009, 04:29:28 MD nga eriona » Identifikuar

Gresa Pirana
Global Moderator
Qytetar/e Nderi
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 2982
8978.00 Kredite

View Inventory
Send Money to Gresa Pirana


Shiko Profilin
« Pergjigje #4 : Korrik 04, 2009, 04:19:34 MD »

Vazhdim: Cheesy

Testi i cili zbulon sëmundjen e Alzheimerit

Shkentarët nga "Brigham And Women's Hospital" kanë zbuluar një test me të cilin mund të zbulohet sëmundja e Alzheimerit në stadet e hershme. Ky test i ri është i ngjajshëm me ato që ekzistojnë për shtypjen e lartë të gjakut dhe diabetesit.
Për këtë lloj testi përdoret një laser i cili zbulon përqëndrimin e proteineve beta-amiloide në sy. Shtresat e këtij proteini janë të pranishme edhe në tru
tek personat që janë të sëmurë prej Alzheimerit.
Hulumtimet e bëra tek minjtë tregojnë se me testin e ri është e mundur të përcillet sëmundja dhe të vërtetohet reaksioni i organizmit gjatë përdorimit të terapisë.
Sëmundjen e Alzheimerit momentalisht është e mundur të vërtetohet vetëm me analizë post mortem të trurit.

 

 

« Ndryshimi I Fundit: Korrik 04, 2009, 04:30:04 MD nga eriona » Identifikuar

J@mes
The World Is Yours
Administrator
Qytetar/e Nderi
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Mashkull
Postime: 2803
7493.00 Kredite

View Inventory
Send Money to J@mes


Shiko Profilin WWW
« Pergjigje #5 : Korrik 04, 2009, 05:46:58 MD »

Element i ri per diagnostikimin e Alzheimerit - Sigurimi ne makinë - Dieta Atkins

Astrit Lulushi për voanews
 
Shkencëtarët thonë se kanë krijuar një substancë të re radioktive që ngjall shpresa për të sëmurët me Alzheimer. Kjo substancë mund të ndihmojë në diagnostikimin më herët të sëmundjes dhe mund të ofrojë mundësi më të mira për kurim. Dihet se Alcajmeri është një sëmundje e quajtur progresive, pasi gjendja e të sëmurit sa vjen e keqësohet. Rëndësia e substancës së re qëndron në faktin se me një diagnostikim të herëshëm të Alcajmerit, mjekët mund ta vonojnë pak a shumë përparimin e saj. Substanca e re është një lëndë ngjyruese radioaktive, e cila kur përdoret me një skanim të trurit, nxjerr në pah grumbullimin e shtresave që shkaktojnë sëmundjen Alzheimer. Këto pamje janë nga një dokumentar mbi studimet e kohëve të fundit që çuan në krijimin e kësaj substance radio aktive. Filmi dokumentar është mbështetur në një libër shkruar nga David Shenk i cili tha:

“Deri tani, mënyra e vetme për të diagnostikuar sëmundjen Alzheimer me siguri ishte autopsia. Studimi i trurit për shenja të sëmundjes ishte forma e vetme për të konfirmuar sëmundjen. Por kjo po ndryshon. Substanca e re radioaktive krijon mundësi që shenjat e Alcajmerit të vëshgohen brenda trurit të një pacienti të gjallë, ndoshta që në fazat e para të sëmundjes”

Studiuesit thonë se me substancën e re mjekët do të jenë në gjendje të përcaktojnë edhe efektivitetin e ilaçet. Zoti Shenk thotë se ata do të mund të shohin brenda trurit dhe të dallojnë nëse sëmundja po përparon, apo po ndalohet. Alzheimeri është një sëmundje që prek trurin dhe shkakton humbje kujtese, dhe humbjen e aftësisë për të folur. Shkencëtarët shpresojnë se ky zhvillim i ri do t’i ndihmojë ata të diagnostikojnë dhe trajtojnë më mirë sëmundjen dhe ndoshta ta parandalojnë atë.

Masat e sigurimit në makinë

Një studim i ri tregon sesa e rrezikshme është kur një person në makinë nuk mban rripin e sigurimit. Doktor Frederick Rivara i qëndrës mjekësore në universitetin e Uashingtonit thotë se përshembull, ju ndodheni në makinë me një person tjetër i ulur në ndënjësen përkrah ose mbrapa dhe ju lidheni me rripin e sigurimit ndërsa tjetri jo, kjo bën që rreziku për vdekjen tuaj nëse ndodh aksident, rritet deri në 25 përqind, pavarësisht se ju i zbatoni rregullat e sigurimit. Doktor Rivara dhe doktor Peter Kumings studiuan të dhënat e mbi 60 mijë aksidenteve me makinë që kishin rezultuar në vdekje nga viti 1988 deri në vitin 2000. Ata arritën në përfudnimin se një person që mban rripin e sigurimit në makinë gjatë aksidentit shpesh gjen vdekjen sipasojë e përplases me personin tjetër përkrah që nuk e mban rripin e sigurimit. Gjatë një aksidenti automobilistik, personat që nuk përdorin rripin e sigurimit marrin goditje të fuqishme dhe ngaqë nuk janë të lidhur përplasen me personat e tjerë në makinë. Doktor Revara rekomandon se çdo person në makinë jo vetçëm që duhet të sigurojë veten, por t’i thotë edhe personit përkrah që të bëjë të njëjtën gjë, pasi kështu shpëton jo vetëm shokun ose shoqen e tij por në radhë të parë veten. Në studim thuhet se kur një makinë përplaset me një makinë tjetër, ndenjësja ku është ulur personi i lidhur me rripin e sigurimit, është ai në ndënjësen e shoferit apo të udhëtarit, kjo nuk e lehtëson aspak rrezikun nëse personi tjetër përkrah ose mbrapa tij nuk e ka vendosur rripin. Studimi tregon se çdo njeri, shofer automobili apo udhëtar në të duhet patjetër të përdorë rripin e sigurimit. Ky duket si një mesazh i fuqishëm po të kihet parasysh se aksidentet me makinë përbëjnë mënyrën më të zakonëshme të vdekjeve qoftë të menjëherëshme apo si pasojë e plagëve të mara. Studimi morri në shqyrtim rastet e aksidenteve me persona 16 vjeç e sipër.

Dieta Atkins

Skencëtarët kanë filluar të vënë në dyshim efektivitetin e një lloj diete ushqimore e quajtur Atkins, emri i doktorit që e ka krijuar. Ata që e përkrahin këtë dietë thonë se njeriu mund të bjerë nga pesha duke ngrënë mish e prodhime bulmeti. Por çështja që shtrohet është se deri në çfarë mase duhet të jetë kjo sasi mishi. Për miliona amerikanë dieta Atkins, është ajo që i lejon ata të hanë sa të duan mish, prodhime bulmeti dhe yndyrna, dhe njëkohësisht të bien nga pesha. Por ky është mendim i gabuar, thotë doktor Stuart Trager, mendim i krijuar nga njerës që nuk e kuptojnë dietën dhe nuk dinë si ta zbatojnë atë. Por mendimi i gabuar sikur u nxit edhe nga vet doktor Robert Atkins, i cili vdiq para disa muajsh. Në një nga librat e tij mbi dietën ushqimore dy vjet më parë, ai rekomandon që njeriu mund të hajë pa kufi ushqime me përmbajtje proteinash dhe yndrnash duke përcaktuar sasinë e tyre sipas oreksit. Doktor Atkins në asnjë rast nuk përcaktonte masën e llojit të yndrnave që shkatojnë kolesterinën e keqe dhe që gjenden në mish dhe bulmet. Por tani ekspertët e dietës Atkins thonë se sasia duhet të jetë rreth 20 kalori në ditë që është baras me një biftek dhe një racion djathi. Ky ndryshim në këshillat rreth dietës Atkins është i dukshëm thotë Julie Upton e shoqatës dietike amerikane. Në të kaluarën, thotë ajo, ekspertët kurrë nuk bënin dallim midis llojeve të mishit. Ata thonin se nuk ka rëndësi nëse është mish pule, mish lope apo mish derri. Disa ekspertë dietash mendojnë se gjithë kjo ka të bëjë me konkurencën. Ekspertët e dietës Atkins po përpiqen të kufizojnë yndyrnat në përgjigje të konkurencës që u bëhen nga dietat e tjera siç është dieta e Plazhit, e cila vë theksin në nivelin e lartë të proteinave dhe jo yndyrnave. Por edhe mesazhi i ri i dietës Atkins duket se është kundërthënës. Shoqat amerikane e sëmundjeve të zemrës thotë se kjo dietë vazhdon të ketë një përmbajtje yndyrnash dy herë mbi nivelin e zakonshëm për shmangjen e kolesterinës së keqe. /al/
Identifikuar


Faqe: [1]   Shko Lart
  Printo  
 
Shko te:  

SimplePortal Classic 2.0.5
Mundeshuar nga MySQL Mundesuar nga PHP psikologji.net | Mundesuar nga SMF 1.1.7.
© 2005, Simple Machines LLC. Te Gjitha Te Drejtat Te Rezervuara.
XHTML 1.0! CSS!
Faqja u krijua ne 0.174 sekonda me 21 veprime.